30 kwietnia 2026 r. · Aktualności ODEKA, Bydgoszcz
Od jutra, 1 maja 2026 r., także pracodawcy prywatni muszą wliczać do stażu pracy okresy prowadzenia działalności gospodarczej, pracy na umowach zlecenia i innych okresów aktywności zawodowej. W jednostkach sektora finansów publicznych nowe zasady obowiązują od 1 stycznia 2026 r. Zmiana wynika z nowelizacji Kodeksu pracy (Dz.U. 2025 poz. 1423), która dodała art. 302¹. Dla wielu pracowników oznacza to dłuższy urlop, dłuższy okres wypowiedzenia i wyższe dodatki stażowe.
Co się zmienia
Do tej pory do stażu pracy liczyły się przede wszystkim okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Lata pracy na zleceniu czy na własnej działalności przepadały, nawet jeśli ktoś wykonywał dokładnie tę samą pracę co etatowiec. Po zmianie do okresu zatrudnienia wlicza się m.in.:
- okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, za które opłacane były składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
- okresy wykonywania umowy zlecenia i umowy agencyjnej, za które opłacane były składki,
- okresy pracy za granicą,
- okresy urlopu wychowawczego bez zatrudnienia, członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, służby mundurowej i inne okresy wskazane w ustawie.
Okresy, które się pokrywają – np. etat i jednocześnie zlecenie – liczy się tylko raz.
Od kiedy i kogo dotyczy
- 1 stycznia 2026 r. – pracodawcy z sektora finansów publicznych (m.in. urzędy, szkoły, szpitale publiczne),
- 1 maja 2026 r. – pozostali pracodawcy, w tym prywatne firmy.
Nowe zasady obejmują zarówno obecnych pracowników, jak i osoby zatrudniane po tych datach. Aby okresy zostały uwzględnione, pracownik musi je udokumentować. Ustawa daje na to 24 miesiące od wejścia w życie przepisów u danego pracodawcy. Jeśli pracownik nie przedstawi dokumentów w tym terminie, pracodawca nie będzie miał obowiązku wliczenia tych okresów do stażu.
Jak udokumentować staż
Podstawowym dokumentem jest zaświadczenie z ZUS (US-7). Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie – przez swój profil na Platformie Usług Elektronicznych (PUE/eZUS) – a otrzymane zaświadczenie przekazuje pracodawcy. Jeśli okresy nie wynikają z danych ZUS – np. praca za granicą – pracownik przedstawia inne dokumenty, np. umowy i zaświadczenia od zleceniodawców.
Co to oznacza w praktyce
Dłuższy staż wpływa na kilka uprawnień pracowniczych:
- Wymiar urlopu – po 10 latach „stażu urlopowego” przysługuje 26 dni zamiast 20. Staż ten obejmuje także okres nauki, np. szkoły zawodowej lub średniej.
- Okres wypowiedzenia – 2 tygodnie, 1 miesiąc lub 3 miesiące. Uwaga: tu liczy się staż u danego pracodawcy, więc uwzględnia się tylko te zlecenia czy okresy współpracy, które były wykonywane na rzecz tego samego pracodawcy.
- Nagrody jubileuszowe i dodatki stażowe – jeśli są przewidziane w regulaminie wynagradzania, układzie zbiorowym lub przepisach płacowych.
- Odprawy i inne świadczenia zależne od stażu – według przepisów wewnętrznych i szczególnych.
Przykład: operator koparki ukończył technikum (do stażu urlopowego wlicza się 5 lat nauki), potem przez 3 lata prowadził jednoosobową działalność, przez 2 lata pracował na zleceniach, a od roku ma umowę o pracę. Dotąd miał 6 lat stażu urlopowego i 20 dni urlopu. Po zmianie – zakładając, że okresy się nie pokrywają i składki były opłacane – ma 11 lat stażu i prawo do 26 dni urlopu rocznie.
Dla działów kadr to dodatkowa praca: przyjmowanie zaświadczeń, przeliczenie urlopu i okresów wypowiedzenia, aktualizacja dodatków. Warto przygotować krótką informację dla pracowników – wiele osób nie wie, że ich lata na zleceniu mogą teraz podnieść wymiar urlopu.
Dla pracowników fizycznych i operatorów maszyn, którzy często zaczynali pracę na zleceniach lub jako samozatrudnieni podwykonawcy, zmiana może mieć realne znaczenie. Przy okazji rozmowy z kadrami warto sprawdzić też ważność swoich uprawnień – UDT, maszyn budowlanych czy świadectw G1–G3. W ODEKA w Bydgoszczy przygotujemy Cię do egzaminu, a kadry i służbę BHP zapraszamy na szkolenia BHP.
Źródła
- MRPiPS – Dobra wiadomość: zlecenie i samozatrudnienie od 2026 roku wlicza się do stażu pracy
- MRPiPS – Staż pracy na nowo: złóż wniosek do ZUS i uzyskaj zaświadczenie dla pracodawcy
- OIP Białystok – Zmiany dotyczące stażu pracy
Stan prawny sprawdzony 28 września 2026 r. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.