6 sierpnia 2026 r. · Aktualności ODEKA, Bydgoszcz

Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) kończy prace nad nową normą egzaminowania spawaczy. Projekt ISO/DIS 9606.2 „Qualification testing of welders – Fusion welding” ma zastąpić pięć dotychczasowych części normy ISO 9606 – od stali po tytan. Głosowanie nad drugą wersją projektu trwało od 1 czerwca do 28 lipca 2026 r. Wyjaśniamy, co to oznacza dla spawaczy, którzy mają lub dopiero zdobędą certyfikat.

Co się zmienia

Dziś egzaminy spawaczy przeprowadza się według kilku osobnych norm, zależnie od materiału:

ISO 9606-1 – stale (w Polsce jako PN-EN ISO 9606-1), najczęściej stosowana w praktyce,
ISO 9606-2 – aluminium i jego stopy,
ISO 9606-3 – miedź i jej stopy,
ISO 9606-4 – nikiel i jego stopy,
ISO 9606-5 – tytan i cyrkon oraz ich stopy.

Nowy dokument ma połączyć je w jedną normę dotyczącą spawania przez stapianie. Prace prowadzi komitet ISO/TC 44/SC 11, który odpowiada za wymagania kwalifikacyjne dla personelu spawalniczego. Projekt ma status DIS (Draft International Standard) – po zamknięciu głosowania jest na etapie 40.60. Przed publikacją czeka go jeszcze opracowanie uwag, a zwykle także etap FDIS.

W tej samej rodzinie norm w czerwcu 2025 r. opublikowano nową wersję ISO 14732:2025, dotyczącą kwalifikowania operatorów spawania oraz nastawiaczy spawania zmechanizowanego i automatycznego. To ważne dla firm, które wprowadzają roboty spawalnicze.

Od kiedy i kogo dotyczy

Na dziś nic się nie zmienia. Nowa norma nie została jeszcze opublikowana, a jej data wejścia do stosowania nie jest znana. Po publikacji przez ISO normę zwykle przyjmuje europejska organizacja normalizacyjna CEN, a następnie Polski Komitet Normalizacyjny jako PN-EN ISO. Dopiero wtedy jednostki certyfikujące zaczną egzaminować według nowych zasad.

Obecne certyfikaty spawaczy wydane według PN-EN ISO 9606-1 zachowują ważność. Nadal obowiązują dotychczasowe zasady ich utrzymania: potwierdzanie co 6 miesięcy przez koordynatora spawania lub pracodawcę, że spawacz pracuje w zakresie swoich uprawnień, oraz przedłużanie ważności w trybie przewidzianym w normie.

Jak wygląda egzamin spawacza dziś

Według obecnej normy spawacz wykonuje złącze próbne – na blasze lub rurze, w określonej pozycji, metodą i materiałem, na które chce uzyskać uprawnienia. Egzaminator ocenia wykonanie spoiny, a następnie próbka przechodzi badania: wizualne oraz, zależnie od rodzaju złącza, radiograficzne, zginanie lub łamanie. Norma zaleca także sprawdzenie wiedzy zawodowej. Zakres certyfikatu – grubości, średnice, pozycje i grupy materiałowe – wynika z parametrów złącza próbnego. Dlatego tak ważne jest, by na egzamin wybrać złącze odpowiadające rzeczywistej pracy w zakładzie.

Co to oznacza w praktyce

Nie odkładaj egzaminu w oczekiwaniu na nową normę. Proces publikacji i wdrożenia potrwa, a pracodawcy już dziś wymagają ważnych certyfikatów.
Pilnuj potwierdzeń co 6 miesięcy – brak wpisu to najczęstszy powód utraty ważności certyfikatu.
Spawasz aluminium lub stal nierdzewną? Po połączeniu norm zakresy uprawnień dla różnych materiałów mogą zostać opisane inaczej. Warto śledzić prace komitetu.
Firmy produkcyjne powinny uwzględnić zmianę w planach szkoleń na lata 2027–2028 i zapytać swoją jednostkę certyfikującą o okres przejściowy, gdy tylko zostanie on ustalony.

Dla osób rozpoczynających naukę zawodu najważniejsza informacja jest prosta: umiejętności się nie zmieniają. Dobra spoina, znajomość rysunku technicznego, parametrów spawania i zasad BHP będą tak samo potrzebne przy egzaminie według każdej normy.

W ODEKA w Bydgoszczy prowadzimy kursy spawalnicze metodami MAG 135, TIG 141, MMA 111, gazową 311, a także MIG 131 (aluminium) i drutem proszkowym. Kurs trwa 2 tygodnie. Kursanci mają bezpłatny dostęp do materiałów i testów na platformie szkolenia.odeka.pl. Informacje o terminach: tel. 698 700 888, e-mail spawanie@odeka.pl.

Źródła

Stan prawny sprawdzony 28 września 2026 r. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.