TIG – elektroda wolframowa – Łuk między nietopliwą elektrodą wolframową a materiałem, spoiwo podajesz ręcznie. Najczystsze i najładniejsze spoiny. Poniżej masz wszystko po kolei: jak to działa, co musi stać na stanowisku, jak to podłączyć i co znaczą symbole na Twoim certyfikacie. Bez ściany tekstu — krok po kroku.

Jak to działa

materiał dodatkowygazobwód prądu

Z czego składa się zestaw

To wszystko, co musi stać na stanowisku, zanim zajarzysz łuk. Brak jednego elementu z tej listy jest najczęstszą przyczyną tego, że „spawarka nie działa”. Numery na rysunku odpowiadają opisom obok.

Zestaw – metoda TIG – rysunek poglądowy

Numery na rysunku odpowiadają opisom obok.

Ochrona osobista jest w każdym zestawie i nie ma jej na rysunku: przyłbica z filtrem, rękawice właściwego typu wg EN 12477, odzież EN ISO 11611, buty z zamkniętą cholewką i odciąg przy stanowisku.

Panel — prąd i rodzaj prąduStal i nierdzewka na prądzie stałym z elektrodą na minusie, aluminium na prądzie przemiennym. Przydaje się zajarzanie HF, narastanie i opadanie prądu oraz pedał.

Uchwyt TIGTulejka zaciskowa musi pasować do średnicy elektrody, a dysza ceramiczna do prądu (nr 5–10). Przy długiej pracy na wysokich prądach stosuje się uchwyty chłodzone cieczą.

Elektroda wolframowaUniwersalne to WC20 (szara) i WL20 (niebieska). Szlifuj wzdłuż osi, nigdy w poprzek — rysy poprzeczne rozmywają łuk. Do prądu stałego ostry stożek, do przemiennego lekko zaokrąglony czubek.

Butla z argonemCzysty argon do stali, nierdzewki i aluminium. Do austenitycznej nierdzewki bywa mieszanka z wodorem, a grań rury chroni się osobnym gazem formującym.

Reduktor z przepływomierzemOrientacyjnie tyle litrów na minutę, ile wynosi numer dyszy. Ustaw też czas wypływu po zakończeniu — około sekundy na każde 10 A.

Pręt spoiwaPodajesz go ręcznie, drugą ręką, krótkimi ruchami na krawędź jeziorka. Średnicę dobierasz do grubości materiału.

Przewód masowy z zaciskiemNa oczyszczony metal blisko złącza. Przy TIG każdy dodatkowy opór w obwodzie od razu widać na jakości zajarzania.

Jak to podłączyć – krok po kroku

Butla i reduktorArgon pionowo i zabezpieczony. Reduktor z przepływomierzem.
Wąż do spawarkiGaz wchodzi do gniazda gazu, nie do uchwytu bezpośrednio.
Uchwyt na minusie (DC−)Dla stali i nierdzewki. Aluminium spawasz prądem przemiennym (AC).
Szlifowanie elektrodyWzdłuż osi, nigdy w poprzek – rysy poprzeczne rozmywają łuk. Do DC stożek o długości 2–2,5 średnicy, do AC lekko zaokrąglony czubek.
Montaż w uchwycieElektroda wystaje z dyszy około jednej średnicy przy spoinach czołowych, do dwóch przy pachwinowych.
Dysza i tulejka zaciskowaŚrednica tulejki musi odpowiadać elektrodzie, inaczej styk się grzeje.
MasaNa oczyszczony metal, blisko złącza.
Przepływ gazu6–14 l/min – orientacyjnie tyle litrów, ile wynosi numer dyszy.
Czas wypływu po zakończeniuPost-flow około 1 sekundy na każde 10 A. Gorąca elektroda i jeziorko muszą ostygnąć w osłonie.
Gaz formujący przy rurachPrzy nierdzewce przepłucz wnętrze rury przed zajarzeniem – inaczej grań będzie czarna i utleniona.
Próba na odpadkuUstaw prąd, sprawdź kształt jeziorka i dopiero wtedy przejdź na detal.

Dobór drutu i prądu — do Twojego materiału

Podaj grubość blachy albo ścianki rury — dobierzemy elektrodę, prąd, spoiwo i przepływ argonu.

Co spawasz

Blacha Rura

Grubość materiału / ścianki (mm)

Wartości orientacyjne – do szybkiego ustawienia maszyny i nauki zależności. W pracach objętych nadzorem obowiązuje instrukcja technologiczna spawania (WPS) oraz dokumentacja producenta urządzenia i materiałów dodatkowych.

Grubość	Elektroda	Prąd (DC−)	Dysza	Argon	Spoiwo
0,8–1,5 mm	1,6 mm	30–70 A	nr 5–6	6–8 l/min	1,6 mm
2–3 mm	1,6–2,4 mm	70–120 A	nr 6–8	7–9 l/min	1,6–2,0 mm
4–6 mm	2,4 mm	110–170 A	nr 8	8–11 l/min	2,0–2,4 mm
> 6 mm	3,2 mm	160–230 A	nr 8–10	10–14 l/min	2,4–3,2 mm

Gazy osłonowe

I1 (100% Ar) – podstawowy do stali, nierdzewki, aluminium i miedzi.
I3 (Ar + He) – gorętszy łuk i głębszy przetop przy grubszym aluminium i miedzi.
R1 (Ar + 0,5–15% H₂) – do austenitycznych stali nierdzewnych, węższy i gorętszy łuk.
Gaz formujący – chroni grań rury przed utlenieniem od wewnątrz.

Gdzie się tego używa

Przemysł spożywczy i farmaceutyczny (rurociągi nierdzewne), energetyka (warstwy graniowe rur kotłowych), lotnictwo, ramy rowerowe, układy wydechowe, balustrady i meble ze stali nierdzewnej.

Zalety i ograniczenia

Nie ma metody idealnej — każda coś ułatwia i za coś każe zapłacić. Zanim wybierzesz kurs, przeczytaj obie kolumny.

Co przemawia za tą metodą

Najczystsze i najładniejsze spoiny — bez żużla i praktycznie bez odprysków
Pełna kontrola ciepła, więc spawa się nawet bardzo cienkie blachy
Jedna metoda do stali, nierdzewki, aluminium, miedzi i tytanu
Idealna do warstw graniowych rur — tam gdzie liczy się szczelność
Znacznie mniej dymu niż przy elektrodzie i drucie
Wysoko ceniona na rynku pracy — spawacz TIG zarabia więcej

O czym trzeba wiedzieć

Wolna przy grubych elementach — wydajność najniższa ze wszystkich metod łukowych
Wymaga wprawy i koordynacji obu rąk, nauka trwa dłużej
Bardzo wrażliwa na wiatr i zanieczyszczenia
Spawarki AC/DC są droższe od zwykłych urządzeń DC
Przy rurach nierdzewnych dochodzi gaz formujący i dodatkowe przygotowanie

Pozycje spawania – co oznaczają PA, PB, PC…

Pozycja to ustawienie złącza względem spawacza i grawitacji. Im trudniejsza, tym szerszy zakres uprawnień daje zdany egzamin – dlatego na świadectwie zawsze widnieje symbol pozycji. Oznaczenia pochodzą z normy PN-EN ISO 6947.

PApodolna
Spawasz od góry, jeziorko leży poziomo. Najłatwiejsza pozycja.

PBnaboczna
Spoina pachwinowa w narożu, palnik pod kątem 45°.

PCpozioma
Spoina pozioma na pionowej ścianie – metal chce spływać.

PDokapowa pachwinowa
Naroże nad głową. Pozycja przymusowa, wymaga niższych parametrów.

PEnad głową
Blacha nad spawaczem. Najtrudniejsza z pozycji na blasze.

PFpionowa z dołu do góry
Najszerszy zakres uprawnień. Jeziorko trzyma się na zakrzepłym ściegu.

PGpionowa z góry na dół
Szybka, płytki przetop. Stosowana m.in. do rurociągów elektrodą celulozową.

PHrura pionowo, z dołu do góry
Rura w osi pionowej obwodu, spawasz wznosząco. Odpowiednik PF na rurze.

PJrura pionowo, z góry na dół
Ta sama rura, kierunek opadający.

H-L045rura pod 45°
Rura ustawiona ukośnie, spawana wznosząco – najtrudniejszy układ egzaminacyjny.

Zasada praktyczna. Egzamin zdany w pozycji trudniejszej obejmuje łatwiejsze. Uprawnienia z PF (pionowa z dołu do góry) pokrywają PA i PB, a egzamin na rurze w układzie H-L045 daje najszerszy możliwy zakres. Egzamin zdany wyłącznie w PA nie uprawnia do spawania w pionie.

Oznaczenia na certyfikacie spawacza – jak to czytać

Świadectwo egzaminu to jeden ciąg symboli. Każdy człon ogranicza albo rozszerza to, co wolno Ci spawać. Przykład: ISO 9606-1 135 P BW FM1 S t10 PF ss nb

Symbol	Co oznacza	Warianty
`ISO 9606-1`	Norma, według której zdawano egzamin	`9606-1` stal · `9606-2` aluminium · `13585` lutowanie · `14732` operator/nastawiacz · `13067` zgrzewanie tworzyw
`135`	Numer metody wg PN-EN ISO 4063	`111` MMA · `131` MIG · `135` MAG · `136` drut proszkowy · `141` TIG · `311` gazowe · `912` lutowanie płomieniowe
`P` / `T`	Rodzaj wyrobu. P to blacha (plate), T to rura (tube)	Uprawnienia zdobyte na rurze obejmują blachę, ale egzamin na blasze nie daje automatycznie rury
`BW` / `FW`	Rodzaj spoiny. BW to spoina czołowa (butt weld) z pełnym przetopem, FW to spoina pachwinowa (fillet weld) w narożu	Uprawnienia na BW obejmują FW, ale nie odwrotnie
`FM1`	Grupa materiału dodatkowego (spoiwa)	`FM1` stale niestopowe i drobnoziarniste · `FM2` stale o podwyższonej wytrzymałości · `FM3`, `FM4` stale stopowe · `FM5` stale nierdzewne austenityczne · `FM6` stopy niklu
`S` / `M` / `B` / `R`	Postać materiału dodatkowego	`S` drut lity (solid) · `M` drut proszkowy metaliczny · `B` drut proszkowy zasadowy/rutylowy · `R` otulina rutylowa · `C` celulozowa · `nm` bez spoiwa
`t10`	Grubość próbki w mm – wyznacza zakres grubości, jakie wolno spawać	Zwykle od 0,5 × t do 2 × t (przy t ≥ 3 mm). Próbka 10 mm daje w praktyce zakres ok. 5–20 mm
`D60`	Średnica rury w mm (tylko dla T)	Egzamin na mniejszej średnicy obejmuje większe, nie odwrotnie
`PF`	Pozycja spawania wg PN-EN ISO 6947	Pełna lista z rysunkami jest w sekcji powyżej
`ss` / `bs`	Strona spawania. ss = jednostronnie (single side), bs = obustronnie (both sides)	`ss` jest trudniejsze i daje szerszy zakres
`nb` / `mb`	Podkładka. nb = bez podkładki (no backing), mb = z podkładką metalową	`ss nb` to najtrudniejszy wariant – warto o niego walczyć na egzaminie
`sl` / `ml`	Liczba warstw. sl = jednowarstwowa (single layer), ml = wielowarstwowa	`ml` obejmuje `sl`
`lw` / `rw`	Technika przy spawaniu gazowym. lw = w lewo, rw = w prawo	Dotyczy metody 311

Trzy rzeczy, o których warto pamiętać przy wyborze egzaminu:

Egzamin z podawaniem spoiwa (141) obejmuje też spawanie bez spoiwa. Odwrotnie nie – egzamin bez spoiwa (142) nie uprawnia do spawania z prętem.
Stal i aluminium to dwa osobne egzaminy (ISO 9606-1 i 9606-2). Stal nierdzewna wymaga osobnej grupy materiałowej FM5.
Świadectwo trzeba potwierdzać co pół roku podpisem pracodawcy lub nadzoru spawalniczego – bez tego traci ważność, nawet jeśli data na dokumencie jeszcze nie minęła.

Jak wyglądają u nas kursy

Zanim zapiszesz się na kurs, warto wiedzieć, gdzie trafisz i jak to jest zorganizowane.

Nowa spawalnia przy ul. Toruńskiej 288 w Bydgoszczy. Każdy uczy się przy własnym stanowisku, oddzielonym zasłoną spawalniczą — łuk sąsiada nie przeszkadza w pracy.
Wentylacja i odciągi przy stanowiskach. Dym idzie do wyciągu, a nie do płuc. To widać na zdjęciach i pierwsze, co zauważają kursanci, którzy uczyli się gdzie indziej.
Doświadczeni wykładowcy. Prowadzą spawacze z praktyką warsztatową, nie sami teoretycy — pokazują chwyt, ustawienie parametrów i poprawiają błędy na bieżąco, przy Twoim stanowisku.
Kurs trwa 2 tygodnie — zależnie od metody, zakresu uprawnień i tego, czy zaczynasz od zera, czy odnawiasz uprawnienia. Zajęcia od 9:00 do 15:00.
Kawa, herbata i woda w cenie kursu. Jest gdzie usiąść w przerwie, a przy okazjach bywa coś słodkiego.
Egzamin na miejscu. Jesteśmy Ośrodkiem Egzaminowania Spawaczy — egzamin zdajesz w tej samej spawalni, w której ćwiczysz, bez dojazdów do innego miasta.
Dojazd i parking. Tramwaj linii 6, bezpłatny parking przy ośrodku.

Spawanie TIG 141 na kursie spawalniczym w ODEKA Bydgoszcz — Spawanie TIG 141

Odciąg stanowiskowy nad stanowiskiem spawalniczym – ODEKA Bydgoszcz — Odciąg nad stanowiskiem

Kurs i egzamin

Kurs z egzaminem na miejscu w Bydgoszczy. Ceny zgodne z cennikiem ODEKA. Tryb dzienny lub weekendowy, możliwy sam egzamin dla osób, które już potrafią spawać albo odnawiają uprawnienia. Świadectwo TÜV lub SGS i książka spawacza.

Pozycja	Czas	Cena szkolenia	Egzamin
Kurs spawalniczy podstawowy (MAG, TIG, MMA lub gazowe – metoda do wyboru)	2 tygodnie	od 2 700 zł	w cenie
Kurs spawalniczy ponadpodstawowy	2 tygodnie	od 3 100 zł	w cenie
Odnowienie uprawnień – podstawowych (najpóźniej 3 miesiące przed upływem ważności)	1 dzień	—	od 550 zł
Odnowienie uprawnień – ponadpodstawowych	1 dzień	—	od 850 zł
Egzamin spawacza – podstawowy (bez kursu)	1 dzień	—	950 zł
Egzamin spawacza – ponadpodstawowy (bez kursu)	1 dzień	—	1 150 zł

Szkolenia indywidualne i firmowe – wycena według zakresu. Część kosztów można pokryć z dofinansowania.

Zapisz się na kurs Najbliższe terminy Pełny cennik 698 700 888

Numery procesów wg PN-EN ISO 4063, pozycje wg PN-EN ISO 6947, kwalifikowanie personelu wg PN-EN ISO 9606-1. Materiał ma charakter szkoleniowy. Stan na wrzesień 2026 r.

Kurs spawania TIG 141 – elektroda wolframowa