Spawanie gazowe – Płomień acetylenowo-tlenowy o temperaturze ok. 3100 °C. Nie potrzebuje prądu – działa wszędzie, gdzie dowieziesz butle. Poniżej masz wszystko po kolei: jak to działa, co musi stać na stanowisku, jak to podłączyć i co znaczą symbole na Twoim certyfikacie. Bez ściany tekstu — krok po kroku.

Jak to działa

materiał dodatkowygazobwód prądu

Z czego składa się zestaw

To wszystko, co musi stać na stanowisku, zanim zajarzysz łuk. Brak jednego elementu z tej listy jest najczęstszą przyczyną tego, że „spawarka nie działa”. Numery na rysunku odpowiadają opisom obok.

Zestaw – metoda spawanie gazowe – rysunek poglądowy

Numery na rysunku odpowiadają opisom obok.

Ochrona osobista jest w każdym zestawie i nie ma jej na rysunku: przyłbica z filtrem, rękawice właściwego typu wg EN 12477, odzież EN ISO 11611, buty z zamkniętą cholewką i odciąg przy stanowisku.

Butla acetylenowaKołnierz kasztanowy. Acetylen jest rozpuszczony w acetonie, dlatego butla zawsze stoi pionowo i jest zabezpieczona. W pozycji leżącej aceton może przedostać się do reduktora i palnika.

Butla tlenowaKołnierz biały. Tlen podtrzymuje spalanie i jest sprężony pod wysokim ciśnieniem. Armatury tlenowej nigdy nie smaruj olejem ani tłuszczem — tlen pod ciśnieniem zapala tłuszcz samoczynnie.

Reduktor acetylenowyObniża ciśnienie do roboczego. Acetylen nie może pracować powyżej 1,5 bara — wyżej grozi wybuchowym rozkładem. Klucz zostaw na zaworze butli.

Reduktor tlenowy i bezpiecznikiBezpieczniki przeciwpowrotne montujesz przy obu reduktorach i przy palniku. Zatrzymują cofający się płomień. Bez nich nie zaczynasz pracy.

Palnik z nasadkamiNumer nasadki dobierasz do grubości materiału. Dwa zaworki pozwalają ustawić płomień: neutralny do stali, utleniający do mosiądzu, nawęglający do napawania.

Materiał i pręt spoiwaJądro płomienia trzymasz kilka milimetrów nad materiałem, a spoiwo podajesz ręcznie do jeziorka. Średnicę pręta dobierasz do grubości elementu.

PłomieńNeutralny poznasz po ostro zarysowanym jądrze bez kity. Najpierw odkręcasz lekko acetylen i zapalasz zapalarką, potem dodajesz tlen.

Jak to podłączyć – krok po kroku

Ustaw i zabezpiecz butleObie pionowo, w wózku lub przypięte. Acetylen bezwzględnie pionowo.
Zdejmij kołpaki i przedmuchaj zaworyKrótkie otwarcie i zamknięcie, twarz i ciało z boku od wylotu.
Wkręć właściwe reduktoryTlenowy i acetylenowy osobno. Nie smaruj niczego.
Zamontuj bezpieczniki przeciwpowrotnePrzy reduktorach i przy palniku.
Podłącz wężeCzerwony acetylen, niebieski tlen, opaski zaciskowe. Sprawdź, czy nie są przetarte ani zaolejone.
Otwórz zawory powoliTlenowy pełnym obrotem, acetylenowy około pół–jeden obrót. Klucz zostaw na zaworze acetylenu.
Ustaw ciśnienia roboczeAcetylen nie więcej niż 1,5 bara – wyżej grozi wybuchowym rozkładem. Tlen według nasadki i grubości.
Sprawdź szczelnośćWodą z mydłem na wszystkich połączeniach. Nigdy płomieniem.
Zapal i wyreguluj płomieńNajpierw lekko acetylen, zapal zapalarką (nie zapalniczką), potem dodawaj tlen aż zniknie kita i zostanie ostro zarysowane jądro – to płomień neutralny.
Po pracyGaś w odwrotnej kolejności, zamknij zawory butli, odpręż reduktory wykręcając pokrętła, zwiń węże.

Dobór drutu i prądu — do Twojego materiału

Podaj grubość materiału — dobierzemy numer nasadki, średnicę pręta i rodzaj płomienia.

Co spawasz

Blacha Rura

Grubość materiału / ścianki (mm)

Wartości orientacyjne – do szybkiego ustawienia maszyny i nauki zależności. W pracach objętych nadzorem obowiązuje instrukcja technologiczna spawania (WPS) oraz dokumentacja producenta urządzenia i materiałów dodatkowych.

Rodzaj płomienia	Proporcja	Do czego
Neutralny	1 : 1–1,2 acetylen do tlenu	stal – nie utlenia ani nie nawęgla metalu
Utleniający	nadmiar tlenu	mosiądz
Nawęglający	nadmiar acetylenu	napawanie

Trzy zasady, które ratują życie przy butlach:

Acetylen tylko pionowo – w pozycji leżącej aceton może przedostać się do reduktora i palnika.
Żadnego oleju ani smaru na armaturze tlenowej – tlen pod ciśnieniem zapala tłuszcz samoczynnie. Nie chwytaj zaworu zatłuszczoną rękawicą.
Bezpieczniki przeciwpowrotne zatrzymują cofający się płomień. Bez nich nie zaczynasz pracy.

Gdzie się tego używa

Instalacje grzewcze i gazowe z rur małych średnic, blacharstwo pojazdów zabytkowych, kowalstwo artystyczne, naprawy żeliwa, instalacje miedziane, lutospawanie blach ocynkowanych, rolnictwo. Jeden zestaw służy też do lutowania, podgrzewania i cięcia.

Zalety i ograniczenia

Nie ma metody idealnej — każda coś ułatwia i za coś każe zapłacić. Zanim wybierzesz kurs, przeczytaj obie kolumny.

Co przemawia za tą metodą

Nie potrzebujesz prądu — zestaw działa wszędzie, gdzie dowieziesz butle
Bardzo dobra kontrola przy cienkich blachach
Jeden zestaw służy do spawania, lutowania, podgrzewania i cięcia
Pozwala łączyć różne metale i naprawiać żeliwo
Niezastąpiona przy blacharce pojazdów zabytkowych i kowalstwie artystycznym

O czym trzeba wiedzieć

Niska wydajność — grubsze elementy spawa się bardzo długo
Duża strefa nagrzania, a przez to większe odkształcenia
Praca z acetylenem wymaga szczególnej ostrożności — tworzy z powietrzem mieszaniny wybuchowe
W produkcji metodę wyparły metody łukowe
Transport i magazynowanie dwóch butli to spore obciążenie logistyczne

Pozycje spawania – co oznaczają PA, PB, PC…

Pozycja to ustawienie złącza względem spawacza i grawitacji. Im trudniejsza, tym szerszy zakres uprawnień daje zdany egzamin – dlatego na świadectwie zawsze widnieje symbol pozycji. Oznaczenia pochodzą z normy PN-EN ISO 6947.

PApodolna
Spawasz od góry, jeziorko leży poziomo. Najłatwiejsza pozycja.

PBnaboczna
Spoina pachwinowa w narożu, palnik pod kątem 45°.

PCpozioma
Spoina pozioma na pionowej ścianie – metal chce spływać.

PDokapowa pachwinowa
Naroże nad głową. Pozycja przymusowa, wymaga niższych parametrów.

PEnad głową
Blacha nad spawaczem. Najtrudniejsza z pozycji na blasze.

PFpionowa z dołu do góry
Najszerszy zakres uprawnień. Jeziorko trzyma się na zakrzepłym ściegu.

PGpionowa z góry na dół
Szybka, płytki przetop. Stosowana m.in. do rurociągów elektrodą celulozową.

PHrura pionowo, z dołu do góry
Rura w osi pionowej obwodu, spawasz wznosząco. Odpowiednik PF na rurze.

PJrura pionowo, z góry na dół
Ta sama rura, kierunek opadający.

H-L045rura pod 45°
Rura ustawiona ukośnie, spawana wznosząco – najtrudniejszy układ egzaminacyjny.

Zasada praktyczna. Egzamin zdany w pozycji trudniejszej obejmuje łatwiejsze. Uprawnienia z PF (pionowa z dołu do góry) pokrywają PA i PB, a egzamin na rurze w układzie H-L045 daje najszerszy możliwy zakres. Egzamin zdany wyłącznie w PA nie uprawnia do spawania w pionie.

Oznaczenia na certyfikacie spawacza – jak to czytać

Świadectwo egzaminu to jeden ciąg symboli. Każdy człon ogranicza albo rozszerza to, co wolno Ci spawać. Przykład: ISO 9606-1 135 P BW FM1 S t10 PF ss nb

Symbol	Co oznacza	Warianty
`ISO 9606-1`	Norma, według której zdawano egzamin	`9606-1` stal · `9606-2` aluminium · `13585` lutowanie · `14732` operator/nastawiacz · `13067` zgrzewanie tworzyw
`135`	Numer metody wg PN-EN ISO 4063	`111` MMA · `131` MIG · `135` MAG · `136` drut proszkowy · `141` TIG · `311` gazowe · `912` lutowanie płomieniowe
`P` / `T`	Rodzaj wyrobu. P to blacha (plate), T to rura (tube)	Uprawnienia zdobyte na rurze obejmują blachę, ale egzamin na blasze nie daje automatycznie rury
`BW` / `FW`	Rodzaj spoiny. BW to spoina czołowa (butt weld) z pełnym przetopem, FW to spoina pachwinowa (fillet weld) w narożu	Uprawnienia na BW obejmują FW, ale nie odwrotnie
`FM1`	Grupa materiału dodatkowego (spoiwa)	`FM1` stale niestopowe i drobnoziarniste · `FM2` stale o podwyższonej wytrzymałości · `FM3`, `FM4` stale stopowe · `FM5` stale nierdzewne austenityczne · `FM6` stopy niklu
`S` / `M` / `B` / `R`	Postać materiału dodatkowego	`S` drut lity (solid) · `M` drut proszkowy metaliczny · `B` drut proszkowy zasadowy/rutylowy · `R` otulina rutylowa · `C` celulozowa · `nm` bez spoiwa
`t10`	Grubość próbki w mm – wyznacza zakres grubości, jakie wolno spawać	Zwykle od 0,5 × t do 2 × t (przy t ≥ 3 mm). Próbka 10 mm daje w praktyce zakres ok. 5–20 mm
`D60`	Średnica rury w mm (tylko dla T)	Egzamin na mniejszej średnicy obejmuje większe, nie odwrotnie
`PF`	Pozycja spawania wg PN-EN ISO 6947	Pełna lista z rysunkami jest w sekcji powyżej
`ss` / `bs`	Strona spawania. ss = jednostronnie (single side), bs = obustronnie (both sides)	`ss` jest trudniejsze i daje szerszy zakres
`nb` / `mb`	Podkładka. nb = bez podkładki (no backing), mb = z podkładką metalową	`ss nb` to najtrudniejszy wariant – warto o niego walczyć na egzaminie
`sl` / `ml`	Liczba warstw. sl = jednowarstwowa (single layer), ml = wielowarstwowa	`ml` obejmuje `sl`
`lw` / `rw`	Technika przy spawaniu gazowym. lw = w lewo, rw = w prawo	Dotyczy metody 311

Trzy rzeczy, o których warto pamiętać przy wyborze egzaminu:

Egzamin z podawaniem spoiwa (141) obejmuje też spawanie bez spoiwa. Odwrotnie nie – egzamin bez spoiwa (142) nie uprawnia do spawania z prętem.
Stal i aluminium to dwa osobne egzaminy (ISO 9606-1 i 9606-2). Stal nierdzewna wymaga osobnej grupy materiałowej FM5.
Świadectwo trzeba potwierdzać co pół roku podpisem pracodawcy lub nadzoru spawalniczego – bez tego traci ważność, nawet jeśli data na dokumencie jeszcze nie minęła.

Jak wyglądają u nas kursy

Zanim zapiszesz się na kurs, warto wiedzieć, gdzie trafisz i jak to jest zorganizowane.

Nowa spawalnia przy ul. Toruńskiej 288 w Bydgoszczy. Każdy uczy się przy własnym stanowisku, oddzielonym zasłoną spawalniczą — łuk sąsiada nie przeszkadza w pracy.
Wentylacja i odciągi przy stanowiskach. Dym idzie do wyciągu, a nie do płuc. To widać na zdjęciach i pierwsze, co zauważają kursanci, którzy uczyli się gdzie indziej.
Doświadczeni wykładowcy. Prowadzą spawacze z praktyką warsztatową, nie sami teoretycy — pokazują chwyt, ustawienie parametrów i poprawiają błędy na bieżąco, przy Twoim stanowisku.
Kurs trwa 2 tygodnie — zależnie od metody, zakresu uprawnień i tego, czy zaczynasz od zera, czy odnawiasz uprawnienia. Zajęcia od 9:00 do 15:00.
Kawa, herbata i woda w cenie kursu. Jest gdzie usiąść w przerwie, a przy okazjach bywa coś słodkiego.
Egzamin na miejscu. Jesteśmy Ośrodkiem Egzaminowania Spawaczy — egzamin zdajesz w tej samej spawalni, w której ćwiczysz, bez dojazdów do innego miasta.
Dojazd i parking. Tramwaj linii 6, bezpłatny parking przy ośrodku.

Ćwiczenie spawania gazowego na rurach pod okiem wykładowcy – ODEKA Bydgoszcz — Spawanie gazowe 311

Ćwiczenia na rurach z wykładowcą – kurs spawania w ODEKA — Ćwiczenia na rurach

Kurs i egzamin

Kurs z egzaminem na miejscu w Bydgoszczy. Ceny zgodne z cennikiem ODEKA. Tryb dzienny lub weekendowy, możliwy sam egzamin dla osób, które już potrafią spawać albo odnawiają uprawnienia. Świadectwo TÜV lub SGS i książka spawacza.

Pozycja	Czas	Cena szkolenia	Egzamin
Kurs spawalniczy podstawowy (MAG, TIG, MMA lub gazowe – metoda do wyboru)	2 tygodnie	od 2 700 zł	w cenie
Kurs spawalniczy ponadpodstawowy	2 tygodnie	od 3 100 zł	w cenie
Odnowienie uprawnień – podstawowych (najpóźniej 3 miesiące przed upływem ważności)	1 dzień	—	od 550 zł
Odnowienie uprawnień – ponadpodstawowych	1 dzień	—	od 850 zł
Egzamin spawacza – podstawowy (bez kursu)	1 dzień	—	950 zł
Egzamin spawacza – ponadpodstawowy (bez kursu)	1 dzień	—	1 150 zł

Szkolenia indywidualne i firmowe – wycena według zakresu. Część kosztów można pokryć z dofinansowania.

Zapisz się na kurs Najbliższe terminy Pełny cennik 698 700 888

Numery procesów wg PN-EN ISO 4063, pozycje wg PN-EN ISO 6947, kwalifikowanie personelu wg PN-EN ISO 9606-1. Materiał ma charakter szkoleniowy. Stan na wrzesień 2026 r.

Kurs spawania gazowego 311 – palnik acetylenowo-tlenowy